Eigenlijk is het één van de gekste dingen ooit dat we kleding zien als wegwerpartikel. Iets waar zoveel grondstoffen, energie en helaas ook vaak ellende in gestoken is – denk aan de erbarmelijke omstandigheden waaronder verreweg de meeste kleding door mensenhanden gemaakt wordt – zou toch minstens een hele tijd mee moeten gaan om dat alles enigszins te compenseren. Maar helaas is het tegendeel meestal waar. In december liep ik langs een enorme H&M in Düsseldorf waar levensgroot deze tekst op de muur stond:

New stuff is coming in each & every day, so why don’t you do the same?

Ik was eerlijk gezegd van mijn stuk door deze zin. Het verwoordt voor mij precies wat er mis is met de kledingindustrie. Alles draait om méér verkopen. Kwaliteit betekent niets, kwantiteit is alles. Compleet het verkeerde verdienmodel, als je het mij vraagt. Een onhoudbaar verdienmodel in een wereld waar de middelen beperkt zijn en we juist op zoek zouden moeten gaan naar manieren om deze steeds weer hernieuwd te gebruiken, in plaats van ze er doorheen te jagen alsof het allemaal niet op kan.

Onverzadigbaar

In feite hebben deze bedrijven maar bar weinig respect voor hun eigen product. Blijkbaar geeft het kopen en dragen van deze kleding zó weinig voldoening, dat je meteen weer door moet naar het volgende kledingstuk. Kleding wordt een soort fast food: het is overal beschikbaar, maar je bent maar héél even voldaan. Binnen no time honger je weer naar iets nieuws. Gisteren las ik weer ergens dat het gemiddelde kledingstuk vijf keer wordt gedragen. Ik weet niet waar de statistiek vandaan kwam, maar het zou me niet verbazen als dit min of meer klopt.

We worden constant onder druk gezet om nieuwe dingen aan te schaffen. Zelfs eerlijke merken doen daar soms een beetje aan mee. Ik snap dat ook zij omzet moeten maken, maar ik heb er soms wel moeite mee dat ik om de dag een nieuwsbrief ontvang van een fair en duurzaam  merk dat mij aanspoort om te blijven kopen. Gelukkig gaan de meeste merken daar bewuster mee om. Ik snap dat je je producten aan de man wilt brengen, maar volgens mij zit de meerwaarde er juist in om iemand te helpen aan een stuk waar hij of zij jaren plezier van zal hebben, omdat het echt bij diegene past.

Afvalberg

Deze onophoudelijke druk om steeds weer meer te kopen, heeft een grote impact. De productieprocessen komen onder druk te staan, want alles moet sneller en goedkoper. Wat gisteren op de catwalk te zien was, had eigenlijk ook gisteren al in de winkels moeten hangen.

Dit komt absoluut niet ten goede aan de werkomstandigheden van die mensen die onze kleding in elkaar zetten. En ook niet aan de aarde, want wat moeten we met al die afgedankte kleding? In een vlaag van minimalisme willen we nog wel eens onze kasten flink uitmesten. Hup, alles wat we zat zijn naar de kringloop of – erger nog – de afvalcontainer in. Waar moet al die kleding heen? Wie zit er nog op te wachten? Wij niet, want de nieuwe collecties hangen alweer in de winkel. En zo gaat het maar door. Hoe doorbreken we dit?

Let’s slow down fashion

Eigenlijk besteed ik liever liever aandacht aan de oplossingen dan aan de problemen in de modewereld. Daaruit komt immers de verbetering voort. En die oplossingen kunnen ook dicht bij jezelf liggen. Terwijl de kledingindustrie voortraast, kun je op het gebied van je eigen kledingkast beginnen verschil te maken.

Ik wil je graag een aantal uitdagingen meegeven die je omgang met kleding kunnen afremmen. Het zijn dingen die mij heel erg geholpen hebben om los te raken van de gehypte modewereld en kleding voortaan in mijn eigen tempo ‘te consumeren’.

  1. Denk na over je stijl in de breedste zin van het woord. Ga bij jezelf te raden: welke kleding draag je nu echt graag en waarom. Welke kleuren, welke stijlen, welke materialen, welke pasvorm? Wat trek je direct weer van het wasrek en wat vind je in theorie leuk, maar laat je toch in de kast hangen? Waar ligt dat aan? Als je je grondig wil verdiepen in je stijlkeuzes, raad ik je het boek The Curated Closet  van Anuschka Rees aan. Ik gebruik dat nu om mijn kleding onder de loep te nemen en het geeft me enorm veel inzicht en vooral rust.
  2. Wees dankbaar. Kijk eens naar al die kleding die je bezit. Haal het uit je kast. Fotografeer het of maak een lijst. Laat het op je inwerken. Is het geen enorme rijkdom? Probeer je te realiseren hoe bijzonder het is dat jij gewoon kunt kopen wat je wenst – in elk geval tot zekere hoogte. Lukt het je niet om dankbaarheid en tevredenheid te voelen als je naar je kleding kijkt. Neem dan de tijd om uit te zoeken waar dat aan ligt. Misschien koop je dingen die niet echt bij je passen? Misschien weet je niet goed wat je staat en bij je past? Probeer dat uit te zoeken, in plaats van stug door te gaan met kopen zonder bevrediging.
  3. Sluit verleidingen uit. Merken en winkels staan te springen om jou dingen te verkopen. Wapen jezelf door wat afstand te nemen. Gebruik jij winkelen – in de stad of online – als tijdsverdrijf? Probeer andere manieren van vermaak te zoeken en kom alleen in winkels als je ze nodig hebt. Het kost misschien even tijd, maar het is echt mogelijk om die koopdruk van je af te schudden, ik weet het uit ervaring. Ook het bijhouden van wat je allemaal koopt kan je veel inzicht en houvast geven. Schrijf je uit voor nieuwsbrieven en laat degenen die je wel wilt ontvangen in een aparte mailbox binnenkomen, waar je alleen in hoeft te kijken als je iets nodig hebt. Volg leuke, gezellige, echte mensen op sociale media in plaats van al te veel bedrijven en influencers.
  4. Koop tweedehands. Roep fast fashion een halt toe door er simpelweg niet meer aan mee te doen. Steun geen merken waar je niet achter staat. Tweedehands kopen heeft sowieso een vertragend effect, omdat het soms wat langer duurt voor je vindt waarnaar je op zoek bent. En dat is alleen maar heel gezond. Juist omdat we al zoveel hebben en we best wat bedenktijd kunnen gebruiken.
  5. Koop fair en duurzaam. Koop je toch nieuw, geef je geld dan aan bedrijven die er iets mee doen waar je achter staat. Kleding is zo’n groot deel van onze identiteit, het is een manier om te laten zie wie we zijn. Zorg dat niet alleen je stijl, maar ook het verhaal achter je kleding matcht met waar jij voor staat, wat jij belangrijk vindt en wat je principes zijn.
  6. Koop voor de lange termijn. Let op kwaliteit, maar ook op gelegenheden en combinaties. Beloof jezelf om elk gekocht kledingstuk – nieuw of tweedehands – minstens dertig keer te dragen, naar de 30-Wear Rule van Livia Firth. Denk al vóór je koopt in combinaties en koop geen gelegenheidskleding. Die kun je ook lenen of huren. Of zorg dat je een jurkje of mooie broek aanschaft die je in het dagelijks leven kunt dragen, maar met de juiste styling ook voor een chiquere gelegenheid geschikt is.

Het zijn misschien geen gloednieuwe inzichten voor je. Al deze zaken zijn in één of andere vorm wel eens langsgekomen op KouweKleren. Het één gaat me inmiddels makkelijk af – het eerlijk en tweedehands kopen bijvoorbeeld –  bij een ander – dankbaar zijn voor wat ik heb – moet ik af en toe nog eens extra stilstaan. Daarom blijf ik deze punten herhalen. Voor iedereen zal dat anders zijn. Wat is voor jou een tweede natuur geworden en waar kun je nog wel een zetje bij gebruiken?